Şerafettin Güneli'nin Ardından...

Sevgili arkadaşım Resul Üstün'ün, " Sana üzüleceğin bir haber vermek zorundayım. Şerafettin Güneli ağabeyimizi 11.03.2006 Cumartesi günü kaybettik. Onu sevenler sağ olsun " diye yazdığı e-mail'inden, ölümünü öğrendim.

Her ölüm, insanda farklı duygular uyandırır. Ben kendi adıma, Şerafetin Güneli ile doya doya, ağız dolusu sohbetler yapamadığıma yanarım. Çünkü:

O, bir değerdi, canlı bir tarihti; Ergani ve bölgemizin aşığıydı. Kendi yeti ve imkânları ölçüsünde hep araştırırdı, yazdı.

O, hem iş yaşamında ve hem de yazma, araştırma konusunda çalışkanlığı ile tüm Erganilerin taktir etmesi gereken bir ağabeyimizdi.

Bir Ergani sevdalısıydı. 1966 yılında yazdığı ve bizlere hediye ettiği, " Bütün Yönleriyle ERĞANİ " kitabıyla Erganililere önemli bir hizmette bulunmuştur.

" Taa... 1966'da, 'Bütün Yönleriyle Erğani' kitabınızda, 'Ergani ilçesi ile civarının tarihini; tarih ilmi ile uğraşanlar için bir kılavuz olmak üzere yazacağım' diye söz vermişliğiniz var. Ağabey, sözünüzü neden yerine getirmediniz " diye, sorduğumda; bana, söz konusu çalışmayı yaptığını, basılması için matbaaya verdiğini, matbaada dosyanın kayıp olduğunu üzülerek anlatmıştı. Bu çalışmada; Ergani'deki belli başlı aileleri, atalarım olan Sofibekir'in babası Kavas Mehmed'i de anlattığını açıklamıştı.

Onunla, dedelerimin dedesi Kavas Mehmed'le ilgili geniş, esaslı bir şekilde konuşamadığıma da yanarım.

O, fırsat buldukça, Ergani ve çevresi ile ilgili yazılar yazardı. Aylık Kültür, Sanat ve Edebiyat Dergisi BERFİN BAHAR'da yayınlanan " Çayönü Kazılarının Yapıldığı Hilar Köyündeki Arkeolojik Bulgular -Kasım 2002, Sayı: 57", " Zağros Yöresinde Değiştirilen Tarihi Yer İsimleri -Aralık 2002, Sayı: 58" ve " Antikçağda Zağros Kültürünün Etkileri-ZEUS -Şubat 2003, Sayı: 60" gibi... Başka yerlerde yayınlanmış benzer yazıları var mı, bilemiyorum? Şimdi Ergani Kaymakamlığı, Ergani Belediyesi, Ergani Dernekleri veya Ergani'ye gönül verenler: -O'nun anısına-, Ergani ile ilgili yaptığı çalışmaları derleyip, yayınlamaları çok yerinde olur diye düşünüyorum.

Resul Üstün, mail'inde, aynı zamanda; " Biz o canlı tarihin değerini bilemedik " diyerek, üzüntülerini bildiriyordu. Doğru söze ne denir ki?

Ölüm kaçınılmaz: Tamam. Bu konuda kötü olan, hep geç kalmamız, öldükten sonra insanların kadir kıymetini anlamış olmamızdır.

Hazırlamakta olduğum, " Tarihin Tanığı: HİLAR " kitabımla ilgili kendisiyle uzun uzun görüşmeler planlamaktaydım. Kitabın zenginleşmesine büyük katkısının olacağını düşünüyordum: Olmadı. Nur içinde yatsın. Üreten, düşünen ve de yazan bir insan olduğu için, ben şahsım adına kendisine çok teşekkür ediyorum, kendisini hep saygıyla anacağım. Akrabalarının, dostlarının, sevenlerinin, Erganililerin, Hilarlıların başı sağ olsun!

Şerafettin Güneli, " Bütün Yönleriyle ERĞANİ" kitabına yazdığı Önsöz 'de:

" Milattan 7000 yıl önceleri bile medeni toplulukların yaşadığı, Ergani ve çevreleri; dağları, ovaları, akarsuları, bağ, bahçe ve insanlarıyla cennet gibi bir yerdir.

Tarihin her devrinde büyük bir şehir hüviyeti taşımış bulunan ilimiz Diyarbakır'ın hemen yanı başında bulunan ilçemiz her zaman bu büyük abidenin gölgesinde kalmıştır. Halbuki Peygamber yatağı ilçemizin yalnız Hilar köyündeki harabe ve mağaraları bile ciltlerle kitap yazmaya değer.

İlçemizi gerek tarihi, coğrafi, kültürel ve turistik yönleriyle tanıtmak gerekse eğitim sistemindeki değişiklik dolaysıyla öğretmen, öğrenci ve velilere faydalı olmak için bu kitabı hazırladım. Yeni harflerle yazılmış kaynakların az oluşu ve tarihi Ergani tamamen yıkılmış bulunması yüzünden çok zorluk çektim.

Hazırlık ve baskı sırasında teşvik ve manevi yardımlarını esirgemeyen Ergani Kaymakamı Emin Bayar, İlköğretim Müdürü Remzi İpek ve bütün öğretmen arkadaşlarımla folklor için baş vurduğum saygı değer kişilere, yapıcı tenkitlerde bulunan Mustafa Subaşı ve fotoğraf yardımında bulunan babamın sevgili arkadaşı Adil Tekin beylere teşekkürü borç bilirim.

Baş vurulacak kaynakların az oluşu ve büyük bir yanlışlık yapmak kaygısından kitap istediğim büyüklükte olmadı. Bu denemem iyi bir sonuç verirse köklü bir araştırma ve hazırlıktan sonra, Ergani ilçesi ile civarının tarihini; tarih ilmi ile uğraşanlar için bir kılavuz olmak üzere yazacağım.

Her hangi bir dalda bilgin olmadığım için yanlışlık ve eksiklerimi affedeceğinize inanıyorum " diyerek, amaç ve duygularını dile getirmiştir.

" Bütün Yönleriyle ERĞANİ " kitabını incelediğimizde, kitabın üç bölümden oluştuğunu görürüz:

I. Bölüm: Coğrafya'da; Tabii Durum, İklim, Bitki Örtüsü, Akarsular, Dağlar, Ovalar, Yerleşme ve nüfus, Halk-Dil ve Din, Ekonomi, Bayındırlık, Ziyaret ve Türbeler, Mesireler, Otel ve Lokantalar.

II. Bölüm: Tarih'de; Milattan Önce Ergani, Milattan Sonra Ergani, İslâm İdaresinde Ergani, Abbasi Devri, Osmanlılar Devrinde Ergani, Cumhuriyet Devrinde Ergani.

III. Bölüm: Kültür'de ise; Yayınlar, Milli Eğitim, Dernek ve Kulüpler, Yetiştirdiği Şair ve Edipler, Folklor, Atasözleri, Dualar, Beddualar, Oyunları ve Oyun Havaları, Türkü ve Hoyratlar, Maniler.

-Kendi açıklamasına göre- 5.10.1928 tarihinde Ergani'nin Hilar Köyü'nde dünyaya geldi. İlkokul birinci ve ikinci sınıflarını; atlı suvari gezici başöğretmenler Vehbi Güldoğan ve Ekrem Güldoğan beylerin gezerek verdikleri derslerle, Üçüncü sınıfı Aşağı Balahur (Ortayazı) köyündeki ilk okulda okudu. Dördüncü ve beşinci sınıfları ise, Ergani İlkokulunda okudu.

1940 yılında Diyarbakır Lisesi'nde ortaokula başladı. Lise ikinci sınıfından ayrılmak mecburiyetinde kaldı. 1950 yılında askere gitti; 1951'de Kore Savaşı'na gönderildi...

1954 yılında Zıraat Bankası Maden Şubesinde çalışmaya başladı. Daha sonraları Akbank'ın Diyarbakır ve Urfa şubelerinde ve Türkiye Petrolleri Batman Bölge Müdürlüğü'nde muhasebe memuru, Sümerbank Diyarbakır Şayak Fabrikası'nda ambar memuru olarak çalıştı. Bu arada dışardan sınavlara girerek, Diyarbakır Öğretmen Okulu'nu bitirdi. Daha sonra da Üniversite sınavını kazanarak, iki yıllık Diyarbakır Muhasebe Meslek Yüksek Okulu'nu 1978'de bitirdi. 1981 yılında da Diyarbakır Sümerbank'tan emekli oldu.

1982'de İstanbul-Zeytinburnu'nda Mermerci Holdinge bağlı Akfil Fabrikasında maliyet danışmanı, 1983-1986 yıllarında ise yine İstanbul'da Hamidiye Kaynak Suları-Kemerburgaz Müdürlüğünde muhasebe ve satış müdürü olarak çalıştı. 1986-1988 yıllarında da İstanbul Tabipler Odası'nda büro ve muhasebe işlerine baktı.

1966'da " Bütün Yönleriyle ERĞANİ " kitabını yayınladı. Zaman zaman çeşitli yayın organlarında Ergani ve çevresi üzerine yazılar yazdı.

Berfin Bahar dergisinin Ağustos 2006 tarihli 102. sayısında yayınlanmıştır.